بدون نظر
 
در شب یلدا:
«کف زنی» آئین سنتی مردم بایگ در شب چله
تاریخ انتشار : ۳۰ آذر ۱۳۹۶ در ۹:۰۰ ق.ظ
 
آیین سنتی "کف زنی" شب یلدا از دیرباز در شهر بایگ تربت حیدریه در دو شب با عناوین شب «چله‌ کلو یا بزرگ» و «چله خرد یا کوچک» برگزار می‌شده که بر اساس گاه شمار بومی و قدیمی در بایگ چله کلو زمستان از فردای این شب یعنی از اول دیماه آغازشده و تا 40 روز ادامه دارد

به گزارش خبرنگار تابان تربت؛ یکی از فعالیت های مردمان سخت کوش بایگ آن بوده که شیره ریشه تلخ گیاهی در صحرا رسته را با یاری دسته گزی از دیگر درختان آنقدر بر گرد تغار می چرخانند تا از خود بیخود شود و تمام هستیش را در کف نهاده و بیرون ریزد و اینگونه این مردمان از طرفی بلند ترین شب سال را که شب چله می نامند خوش باشند و از طرفی سرمای این طولانی ترین شب را در زیر گرمای کرسی با محبت در کنار هم بودن به شیرینی بدل کنند.

 

آری از آن ریشه تلخ بایگی ها محصولی شیرین می سازند که گرمایی بخش طولانی ترین و گاهی سردترین شب سال است.

 

پژوهشگر و محقق تاریخ محلی تربت حیدریه در گفت و گو با ما اظهار داشت: آیین سنتی “کف زنی” شب یلدا از دیرباز در شهر بایگ تربت حیدریه در دو شب با عناوین شب «چله‌ کلو یا بزرگ» و «چله خرد یا کوچک» برگزار می‌شده که بر اساس گاه شمار بومی و قدیمی در بایگ چله کلو زمستان از فردای این شب یعنی از اول دیماه آغازشده و تا ۴۰ روز ادامه دارد.

 

آرزو علومی بایگی افزود: چله خرد از ۱۱ بهمن ماه آغاز می‌شود و در آخر این ماه به پایان می‌رسد و خویشان و دوستان با جمع شدن در خانه بزرگ فامیل در سینی‌های قدیمی مسی در فضای دوده‌ گرفته آشپزخانه‌های قدیمی انواع میوه و تنقلات بویژه هندوانه، انگور، انار، حلوا جوزی سفید، تخمه و نخود کشمش و خرما را مهیا می‌کردند.

 

وی بیان داشت: بایگی ها معتقدند با خوردن هندوانه، لرز و سوز سرما به تنشان تاثیر نداشته و اصلا سرمای زمستان را حس نمی‌کنند و ریش‌سفید خانواده در حالی که با چاقو هندوانه را می‌برد می‌گوید: بلایای خودمان را امروز بریدیم.

 

همچنین علومی بایگی درباره طرز تهیه کف بیان کرد: یکی از آیین‌های ویژه شب یلدا در شهر بایگ علاوه بر پخت حلوا سفیدجوزی، برگزاری مراسم کف زدن است. در این مراسم ریشه گياهي به نام چوبک را که در این دیار به «بیخ» مشهور است، بعد از آنکه  پوستش گرفته و جدا شده چندبار آن را در مقداری آب مي جوشانند.

 

 

این کارشناس تاریخ محلی گفت: مراسم کف زدن  فرهنگ خاص خود را دارد، به عنوان مثال جمع گرایی، همیاری، نوعدوستی در مراحل مختلفی از تولید و توزیع آن  دیده می شود.

 

وی افزود: کف زدن از سرگرمى‏ هاى زمستان به خصوص شب چلّه در بایگ است و افراد دور هم که جمع می شوندچه کم و چه زیاد این مراسم را برگزار می کنند مثل تصاویر زیر که پدر و مادر و شوهرخواهرم در شب یلدا ۱۳۹۵ هم کف زده اند و هم  با توزیع آن در بین همسایه ها آنها را نیز در خوردن کف بی نصیب نگذاشته اند.

این محقق  محلی می افزاید:حسن مراسم شب یلدای شهر بایگ این است که در کمال سادگی و در جمع گرم خانواده های فامیل انجام می شود و کف زنی جوان ترهای جمع قبل از شیرین کردن کف‌ها با پرتاب آن به سوی همدیگر و مالیدن کف به سر و صورت یکدیگر شادی و نشاط بیشتری به این مراسم می‌افزایند.

 

علومی گفت: پخت حلوا جوزی و استفاده از آجیل‌های خانگی همچون برگه‌های میوه که بانوان بایگی خود در خانه تهیه می‌کنند نمونه‌ای از سادگی آیین‌های شب یلدا در این شهر است.

 

وی بیان کرد: بازیهای دسته جمعی همچون گل یا پوچ، طرح معما و چیستان و بازگویی قصه و داستانهای قدیمی توسط سالخوردگان و بزرگان فامیل و گرفتن فال حافظ از دیگر مراسم شب یلدا در بایگ است.

 

انتهای پیام/

 

لینک کوتاه:

تــوجـه

  • لطفا نظرات خود را فقط در مورد همین مطلب بنویسید
  • لطفا نظرات خود را به فارسی تایپ نمایید
  • لطفا سعی کنید نظرتان مختصر و مفید باشد
  • به نظرات دیگر کاربران احترام بگذارید

ثبت نظر :


 
 
x
«هلیا باغبانی» مشعلدار المپیک زمستانی۲۰۱۸ از تربت حیدریه مردم تربت حیدریه به دنبال یک وجب پارکینگ! حضرت زینب (س) اسوه صبر و ایثار است برگزاری نخستین المپیاد ورزش همگانی در تربت حیدریه مشکلات باید تفکیک شده و در کارگروههای تخصصی بررسی شود ادامه اجرای تبصره ۳ به صلاح مدیریت شهری نیست عبور اصلاح طلبان از دولت، بازی سیاسی و رسانه ای است/جریان اصلاحات انتخابات آینده را هدف قرار داده است دانشگاهها و مراکز آموزش عالی در شناسائی و رفع آسیب های اجتماعی حضور کم رنگ دارند عوامل پیروزی انقلاب اسلامی و آفاتی که این نهضت الهی را تهدید می کند انتقاد معاون برنامه ریزی فرماندار تربت حیدریه از حرکت لاک پشتی بانک ها در پرداخت تسهیلات بانکی وعده سرخرمن برای تسویه حساب زعفرانکاران درآمد ۱۳ هزار میلیارد تومانی خراسان رضوی از بخش کشاورزی/تنها راه نجات بخش کشاورزی تجمیع خرده مالکان و تشکیل شرکت های تعاونی است